Polska jest dziś jednym z ważniejszych europejskich rynków pracy dla cudzoziemców. Miliony osób z różnych krajów — w tym przede wszystkim z Ukrainy, Białorusi, Mołdawii, Armenii i wielu innych państw — podejmują tu legalne zatrudnienie, zakładają firmy i budują swoje życie zawodowe. To zjawisko jest korzystne dla polskiej gospodarki, jednak łączy się z licznymi wymogami prawnymi, których niedopełnienie może mieć poważne konsekwencje — zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy.
Kto może pracować w Polsce i na jakiej podstawie?
1. Obywatele Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego
Obywatele państw należących do Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego (czyli Norwegii, Islandii i Liechtensteinu), a także obywatele Szwajcarii, korzystają w Polsce z zasady swobodnego przepływu osób. Mogą podejmować i prowadzić działalność gospodarczą w Polsce na takich samych zasadach jak obywatele polscy i co do zasady nie potrzebują zezwoleń na pracę ani specjalnych dokumentów uprawniających do zatrudnienia. Wystarczy, że posiadają ważny dokument tożsamości oraz — w przypadku pobytu przekraczającego 3 miesiące — zarejestrują swój pobyt we właściwym urzędzie.
2. Obywatele państw spoza UE i EOG (tzw. „państwa trzecie”)
Sytuacja jest bardziej złożona w przypadku obywateli państw niebędących członkami UE ani EOG — a więc zdecydowanej większości cudzoziemców pracujących w Polsce. Aby mówić o powierzeniu legalnego wykonywania pracy, muszą być spełnione jednocześnie dwa podstawowe warunki:
- Legalny pobyt — cudzoziemiec musi przebywać w Polsce na podstawie ważnego dokumentu pobytowego (wizy krajowej, karty pobytu lub innego tytułu).
- Podstawa do wykonywania pracy — albo odrębne zezwolenie na pracę, albo tytuł pobytowy, który sam w sobie uprawnia do pracy (np. zezwolenie jednolite na pobyt i pracę).
Dla pracodawcy najważniejsze jest to, że sama chęć zatrudnienia cudzoziemca nie wystarcza. Trzeba zadbać równocześnie o dwie kwestie: legalny pobyt danej osoby w Polsce oraz prawną podstawę dopuszczającą ją do pracy.
Zadanie dofinansowane ze środków Miasta Gdańska
