W 2018 roku wprowadzono do polskich przepisów pojęcie działalności nieewidencjonowanej (inaczej: działalność nierejestrowa, działalność nierejestrowana). Dzięki temu, każdy kto nie chce prowadzić działalności gospodarczej i ponosić związanych z tym obciążeń, może w sposób zupełnie legalny wykonywać odpłatnie drobną działalność zarobkową. Osoby fizyczne, które zdecydują się na ten sposób zarobkowania, będą zwolnione z konieczności dopełnienia szeregu formalności, które ciążą na przedsiębiorcach prowadzących działalność gospodarczą, jak chociażby konieczność rejestracji firmy w CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej).
Kiedy można uznać prowadzoną działalność za działalność nieewidencjonowaną?
Przede wszystkim, działalność nierejestrowa może być zastosowana jedynie do osób fizycznych, co oznacza, że osoby prawne i inne jednostki nieposiadające osobowości prawnej nie mogą prowadzić działalności w ten sposób. Powyższe oznacza także, że również wspólnicy spółek cywilnych czy spółek handlowych nie mogą skorzystać z tej formy działalności. Chociaż przepisy wprost tego nie regulują, specjaliści z zakresu prawa opowiadają się za tym, aby działalność nierejestrowaną mogły prowadzić wyłącznie osoby, które posiadają pełną zdolność do czynności prawnych. Tylko bowiem takie osoby mogą samodzielnie dokonywać wszystkich czynności prawnych, co oznacza, że mogą one zupełnie samodzielnie i skutecznie podejmować wszystkie czynności związane z działalnością, a co istotne mogą wówczas ponosić pełną odpowiedzialność za podejmowane w tym zakresie czynności. Szerzej o tym, kto może prowadzić działalność w dalszej części informatora.
Kolejnym warunkiem, który należy spełnić by móc prowadzić działalność nierejestrowaną jest konieczność przestrzegania limitu przychodów określonego w przepisach. Wskazano w nich, że przychody osoby fizycznej spełniającej kryteria kwalifikujące ją jako przedsiębiorcę (podejmowanie działalności zarobkowej w sposób zorganizowany, ciągły i we własnym imieniu) nie będą kwalifikowane jako pochodzące z działalności gospodarczej pod warunkiem, że kwota przychodów osiąganych z tego tytułu nie przekracza 75% wartości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile zatem wynosi limit działalności nierejestrowanej w 2025 roku?
Mając na uwadze, że najniższa krajowa w 2025 r. została podwyższona do wysokości 4666 zł brutto, miesięczny przychód z działalności nierejestrowanej nie może wynieść więcej niż 3499,50 zł.
W jaki sposób sprawdzić, czy nie przekroczyliśmy limitu przychodu?
Najlepiej oddaje to poniższy PRZYKŁAD:
Pani Katarzyna sprzedawała ręcznie wytwarzane świece sojowe, w ramach prowadzonej działalności nierejestrowanej. W okresie od stycznia do końca marca 2025 r. jej miesięczny przychód nie przekroczył 2.850 zł. Natomiast w kwietniu 2025 r. łączna wartość kwot należnych Pani Katarzynie z tego źródła przychodu wyniosła 3620 zł, co oznacza, że Pani Katarzyna utraciła możliwość prowadzenia działalności nierejestrowanej. Tym samym, w terminie 7 dni Pani Katarzyna będzie musiała zarejestrować działalność w CEiDG w ciągu 7 dni. Bardzo ważne jest też to, że do miesięcznego limitu zaliczają się kwoty, które są należne tzn. że nawet gdyby osoba wykonująca działalność nierejestrowaną faktycznie nie otrzymała płatności, ale zrealizowała usługi albo dostarczyła towary – to takie płatności będą zaliczane do miesięcznego przychodu. Definicja przychodu należnego oznacza więc, że chodzi o przychód wymagalny, czyli taki, którego zapłaty podatnik może się domagać, chociażby go rzeczywiście nie otrzymał.
Osoba, która chciałaby uzyskiwać przychody w ramach działalności nierejestrowanej musi pamiętać o tym, że w ten sposób można zarabiać nie we wszystkich branżach. Prowadzenie działalności nieewidencjonowanej jest zabronione jeśli przedmiot wykonywania działalności wymaga uzyskania koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej.
Kolejną przesłanką prowadzenia działalności gospodarczej jest wymóg, aby w okresie ostatnich 60 miesięcy dana osoba nie wykonywała działalności gospodarczej. Ważne jest, że w przepisie jest mowa o tym, aby faktycznie nie wykonywać działalności gospodarczej (tzn. że mogliśmy prowadzić działalność chociażby w tzw. szarej strefie), przepis ten nie dotyczy więc wpisu/braku wpisu do CEIDG.
