Dyskryminacja w zatrudnieniu została uregulowana w art. 18³a–18³e Kodeksu pracy. Polega ona na nierównym traktowaniu pracowników ze względu na określone cechy.
Zakazana jest dyskryminacja m.in. ze względu na:
- płeć
- wiek
- niepełnosprawność
- rasę
- religię
- narodowość
- przekonania polityczne
- przynależność związkową
- pochodzenie etniczne
- orientację seksualną
- rodzaj umowy
- wymiar czasu pracy
Dyskryminacja może wystąpić np. gdy: pracownik otrzymuje niższe wynagrodzenie za tę samą pracę, pracownica nie otrzymuje awansu z powodu macierzyństwa, starszy pracownik nie jest kierowany na szkolenia, kandydat nie zostaje zatrudniony z powodu narodowości.
W sprawach o dyskryminację obowiązuje szczególna zasada dowodowa. Pracownik musi jedynie uprawdopodobnić, że doszło do nierównego traktowania. Wówczas to pracodawca musi udowodnić, że różnicowanie pracowników było uzasadnione obiektywnymi przyczynami.
Osoba, wobec której naruszono zasadę równego traktowania, może domagać się odszkodowania. Odszkodowanie to nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, a ponadto ma charakter kompensacyjny.
Najczęstsze pytania pracowników w sprawach dotyczących mobbingu i dyskryminacji
Czy jednorazowa kłótnia z przełożonym może zostać uznana za mobbing?
Nie. Aby mówić o mobbingu, działania muszą być długotrwałe i uporczywe.
Czy w postępowaniu sądowym w sprawie o mobbing lub o dyskryminację trzeba mieć świadków?
Świadkowie są pomocni, ale nie zawsze konieczni. Dowodem mogą być również dokumenty lub korespondencja.
Czy można nagrać rozmowę z przełożonym?
W niektórych sytuacjach nagranie może być wykorzystane jako dowód w sądzie, zwłaszcza gdy osoba nagrywająca jest uczestnikiem rozmowy.
Czy przed złożeniem pozwu do sądu trzeba najpierw zgłosić sprawę pracodawcy?
Nie jest to obowiązkowe, ale często bywa pomocne i może stanowić dodatkowy dowód.
Czy można dochodzić roszczeń po rozwiązaniu umowy o pracę?
Tak. Pracownik może dochodzić roszczeń także po ustaniu zatrudnienia.
Gdzie osoby będące ofiarą mobbingu lub dyskryminacji mogą szukać pomocy?
Osoby doświadczające mobbingu lub dyskryminacji mogą skorzystać z pomocy:
- punktów nieodpłatnej pomocy prawnej
- Państwowej Inspekcji Pracy
- związków zawodowych
- organizacji pozarządowych zajmujących się prawami pracowniczymi
